İHMAL VE İSTİSMAR

Özel Dünya Ortaokulu

Rehberlik Bülteni -5

 

 İHMAL VE İSTİSMAR

 

Dünyada her 5 çocuktan 2’sinin fiziksel, duygusal ya da cinsel istismara uğradığını veya ihmal edildiği çocuklara yönelik yapılan ve ihmal ve istismar durumları tüm toplumumuzda gündemde olan; kültürel farklılıklara rağmen tüm dünyada geçerliliği olan bir sorundur.

       

  Toplum olarak ilerleyebilmek, o toplumun çocuklarının ruhsal, bilişsel ve duygusal her yönden sağlıklı gelişmesiyle mümkündür. Çocuğunuzla iyi bir iletişim içinde olmak çok önemli olmakla birlikte ailesiyle sağlıklı iletişim kurabilen, sevgi-saygı ortamında büyüyen çocuklar başlarına gelen olumsuz olaylarda ailelerinden destek isteyebilirler.

 

İhmal ve istismar birbirine karıştırılsa da birbirinden farklı kavramlardır .

İstismar konusuna değinmeden önce çocuk ihmali konusunun üzerinde durmak yerinde olacaktır.

 İHMAL

Çocuğa bakmakla yükümlü kişinin bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi, beslenme, giyim, tıbbi, sosyal ve duygusal gereksinimler ya da yaşam koşulları için gerekli ilgiyi göstermemesi gibi, çocuğu fiziksel ya da duygusal yönden ihmal etmesidir.

 

 1-Fiziksel ihmal nedir?

  • Çocuğun temel tıbbi gereksinimlerinin karşılanmaması
  • Çocuğun önlenebilir rahatsızlıklardan korunmaması
  • Ciddi bir sağlık sorununda acil ve doğru tıbbi yardımın aranmaması
  • Çocuğun, bakacak yetkin kişiler bulunmadan ve uzun süreler boyunca yalnız bırakılması
  • Çocuğun gece geç saatlere kadar nerede olduğunun bilinmemesi ve umursanmaması
  • Çocuğa düzenli ve besleyici öğünlerin, temiz ve yeterli giysinin sağlanmaması

 

 2-Eğitimsel ihmal nedir?

Çocuğun gelişimsel ve eğitimsel ihtiyaçlarının tutarlı olarak karşılanmamasıdır. Örneğin;

  • Çocuğun zorunlu yaşa gelmesine rağmen okula gönderilmemesi,
  • 18 yaşın altında olmasına rağmen çalışmaya zorlanması
  • Okula devamlılığının sağlanmaması
  • Okula devam etmediği bilinmesine rağmen müdahalede bulunulmaması

3-Duygusal ihmal nedir?

  • Çocuğa ilgi , şefkat, duygusal desteğin sağlanmaması.
  • Çocuğun aile içi kötü muamele ve şiddete şahit olmasına izin vermek
  • Çocuğun suç işleme, aşırı saldırganlık gibi uyumsuz davranışlarına destek olmak veya izin vermek
  • Çocuğun duygusal veya davranışsal probleminde gerek duyduğu profesyonel psikolojik desteği almasına engel olmak veya geciktirmek.

 

 İSTİSMARI

Çocuk istismarı; 18 yaşın altındaki çocuklara anne babaları ya da onların bakımından sorumlu kişiler yada yabancılar tarafından yapılan, bedensel ve psikolojik açıdan zarar veren, çocukların fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal gelişimlerini zedeleyen her türlü eylem çocuk istismarı olarak kabul edilebilir.

1-Duygusal İstismar

Çocuğun duygusal bütünlüğüne ve kişilik gelişimine zarar veren her türlü davranış ve eylemlerdir.

Çocuğa duygusal olarak yokmuş gibi davranılması, ihtiyaç duyduğu sevgi, ilgi ve yakınlığın gösterilmemesi, bunun aksine gelişimini bozan her türlü aşağılama, reddetme, suçlama vb. gibi söz ve davranışlara maruz kalmasıdır. Ebeveyn ya da çocuğun bakımını üstlenen kişi çocuğu hiçbir sevgi, destek olmaksızın sürekli eleştirir, tehdit eder, küçümser, hor görür veya reddeder.

Duygusal İstismarın Davranışsal Belirtileri:

  • Alışkanlık bozuklukları (parmak emme, sallanma vb. gibi)
  • Suç işleme de dahil olmak üzere antisosyal ve yıkıcı davranışlar
  • Uyku bozuklukları, oyun oynamada tutukluluk
  • Pasiflik ya da saldırganlık gibi aşırı davranışlar
  • Gelişimsel gecikmeler
  • Davranış bozuklukları (şikayet etme, saldırganlık vb.)

 

2-Fiziksel istismar

Fiziksel istismar, çocuğun sağlığına zarar verecek biçimde fiziksel yaralanması ya da yaralanma riski taşımasıdır. Genel olarak fiziksel istismar, çocuğun kaza dışı nedenlerle yaralanması olarak bilinmektedir.

 Fiziksel istismarın Davranışsal Belirtileri

  • Ebeveynden korkma
  • Eve gitmekten korkma
  • Cezalandırmayı hak ettiği yönündeki tutum
  • Yetişkinler ile iletişim kurmaktan sakınma
  • Kendi kendine zarar veren davranışlar
  • Aşırı derecede çekingen ya da saldırgan davranışlar
  • Fiziksel temastan rahatsız olma
  • Ağrı şikayetleri ya da rahatsız hareketler
  • İklim şartlarına uygun olmayan ve vücudu saklamak için giyilen giysiler
  • Diğer çocukların ağlamasına duyarlı olma
  • Okula erken gitme, okuldan geç ayrılma

3-Cinsel İstismar

Çocuğun bir yetişkin ya da kendisinden büyük bir çocuk tarafından anlamadığı veya kabul etmediği, gelişimsel olarak hazır olmadığı ve karşı tarafın cinsel tatmini için kullanılması durumudur.

Cinsel İstismarın Davranışsal Belirtileri

Uygun olmayan cinsel oyunlar veya ileri derecede cinsel bilgi sahibi olma.

  • Tanıdık bir yetişkinden kaçma ya da kaçınma davranışı sergileme.
  • Fiziksel temas veya yakınlıktan kaçınma.
  • Belli yerlerden ve kişilerden çok fazla korkma.
  • Uzaklaşma ve depresyon.
  • Akranlarla ilişkilerde zorluk ve onlarla ilişkiden çekinme.
  • Ani ve aşırı kilo değişimi (zayıflama ya da şişmanlama).
  • Belli yerlerden ve kişilerden çok fazla korkma

 

Çocuğu cinsel istismardan korumak için neler yapılabilir?

 

  • Çocuğunuzla iyi bir iletişim içinde olun. Ailesiyle sağlıklı iletişim kurabilen, sevgi-saygı ortamında büyüyen çocuklar hem istismara uğrama konusunda daha az risk taşırlar, hem de başlarına gelen olumsuz olaylarda ailelerinden destek isteyebilirler.
  • Onlara sarılarak ve olumlu sözler söyleyerek sevginizi gösterin.
  • Çocuğunuza bedeninin kendisine ait olduğunu öğretin.
  • Çocuğunuzun sağlıklı arkadaşlıklar geliştirmesine yardımcı olun. Kalabalık içinde olmak güven verir.
  • Çocuklara mahrem yerlerine yetişkinlerin dokunmamaları gerektiğini öğretin.
  • Çocuğunuza şiddetin kabul edilemez olduğunu öğretin. Çocukların % 60’ı istismara tanık olurlar. Bu çocuklar, diğerlerinin davranışlarını etkilemede ve mağdurlara yardımcı olmada hayati bir role sahiptir. Anne babalar, şiddeti hoş görmeyen değer sistemleri oluşturmada rol modeli olabilirler

Çocuğunuza vücudunu sevmesini ve gerektiğinde de korumasını öğretin.

Çocuğunuza istismarı nasıl şikayet edeceklerini öğretin. Kendiniz de bu durumlarda nereden yardım istenebileceğini öğrenin.

Fatma Akarsu

Okul Psikolojik Danışmanı

Author: gonca sezer